Mantelzorg

Columns Ludo Hermans

Hallo! Ik ben Ludo Hermans. Tijdens de ziekte van mijn vrouw was ik mantelzorger voor haar. Sinds 2012 ben ik, plots, zeer slechtziende en is zij mijn mantelzorger. Ludo schrijft regelmatig een column over mantelzorg. Wil je reageren op één van de columns, stuur ons een mail!

Mantelzorgstrijd – maart 2020

Laatst ontmoette ik iemand die mijn columns leest. Ze vindt de columns leuk en er zitten vele goede ideeën in, maar zei ze ”Er wordt toch niets mee gedaan.” Ze vertelde me ook dat ik altijd en terecht positief was en dat het leven van een mantelzorger niet altijd “Een sprookje is. De zon schijnt niet altijd inj het ‘mantelzorghuis’.”

Haar opmerking raakte me, in zekere zin heeft ze gelijk.

Een mantelzorger stuit soms op onbegrip van de omgeving.  “Je hebt hem tenminste nog”, is een opmerking die mensen in de omgeving gebruiken om een mantelzorger te troosten. Ze doen dit zonder te weten hoe ‘hij’ veranderd is. Soms zijn de schone mooie kanten van ‘hem’ weg gepolijst.

De mantelzorger blijft eenzaam achter terwijl de’ raadgevers’ vrolijk en onbelast verder leven.

Als de zorgvrager dan in een zorginstelling komt ontmoet de mantelzorger vaak onmacht. Het lijkt alsof de zorg die thuis altijd verleend werd, aan de deur van de zorginstelling, bij het oud vuil gezet wordt.  Met “Wij nemen alle zorgen over.” Maar hoe? ”Hij is bij ons in goede handen. Maak u maar geen zorgen.”, wordt de mantelzorger bedankt. Er komt nu één contactpersoon. Gelukkig is dat soms ook de mantelzorger.

Daar komt dan nog wel eens bovenop dat de eerdergenoemde ‘raadgevers’ de mantelzorger min of meer verwijten de zorgvrager in de steek gelaten te hebben.

Dan is er ook nog de ambtenarij. Als je wat gedaan wil hebben van de overheid moet je vaak naast doorzettingsvermogen en geduld ook constant attent zijn. Vaak zijn in deze de regels belangrijker dan de mens.

Terwijl ik deze column schrijf bedenk ik me dat mantelzorg niet zomaar iets is maar een continue strijd. Daarom verdienen mantelzorgers een mantelzorgmedaille van verdienste . Maar zoals de bovengenoemde columnlezer al zei:” Daar gebeurd toch weer niets mee.”


Lichtmis – februari 2020

De ‘donkere dagen’ naderen hun einde. De eerste dagen van januari werden we overspoeld door triestig weer. De regen viel alsof hij spijt had dat hij ons de afgelopen zomer tekort had gedaan. Gelukkig blijft het langzaam langer licht.

Ik dacht zomaar aan vroeger. Op 2 februari vierden we thuis altijd Maria Lichtmis. Maria-Lichtmis, kortweg Lichtmis, kennen we als, een overgenomen, christelijk feest. Het feest werd voor het eerst beschreven door een non in het jaar 381, waarna bijna alle religies het een plaats gaven in hun overtuiging.

Als je de geloofsinvloeden weghaalt kun je er met gemak een Mantelzorgfeest van maken. Het wordt dan de herdenking van de ‘Opdracht door maatschappelijke druk, waarbij de mantelzorger wordt opgedragen te zorgen voor zijn of haar zorgvrager.’ Het is misschien ver gezocht maar het lijkt me geen gek idee om er een officiële mantelzorg feestdag van te maken.

Met Maria Lichtmis is de traditie dat er pannenkoeken gegeten worden. Het gezegde: “Er is geen vrouwtje nog zo arm, of ze maakt met Lichtmis haar pannetje warm”, duidt hierop. Ik las dat op 13 januari restaurants te horen kregen of ze een ‘Michelin-ster’ ontvingen. Weert heeft ook een restaurant met een ster. Op dat moment kreeg ik weer een van mijn vele ideeën en hopelijk komt dit idee nu wel van de grond. Zou het niet mooi zijn om een nieuwe traditie te beginnen in Weert en Nederweert?

Ik stel voor dat de eetgelegenheden uit Weert en Nederweert vanaf 2021 op 2 februari mantelzorgers uit hun gemeente trakteren op een gratis pannenkoek. Zij tonen daarmee hun respect en verbondenheid met mantelzorgers.

Nu maar hopen dat er restauranteigenaren zijn die deze column lezen en samen met Mantelzorg Punt Welzijn dit voorstel verwezenlijken. Daagt er een nieuw lichtpunt?


Heeft mantelzorg een toekomst?

Ik zag een documentaire over thuiswonende ouderen in China. Het ging met name over hoe ze dat klaarspeelden zonder mantelzorg. Chinezen gebruiken allerlei hulpmiddelen. Belangrijke hulpmiddelen voor het behoud van zelfstandigheid en voorkomen van eenzaamheid zijn domotica en robotica.

Domotica wordt ook wel huisautomatisering genoemd. Je kan door middel van je stem gordijnen, de verlichting, de verwarming, je T.V. bedienen, via een beeldscherm praten met andere mensen enzoverder. Je geeft gewoon een commando tegen een apparaat, dat regelt de rest.  Domotica brengt technologie en diensten samen ten behoeve van een betere kwaliteit van wonen en leven.

Zelfrijdende treinen, auto’s en zelfs vliegen zonder piloot, maar ook een robot die mensen helpt of een robothond die je gezelschap houdt zijn voorbeelden van robotica. Het zijn allemaal middelen die zorgvragers en mantelzorgers ontzorgen.

Het klinkt zo mooi, en dat is het ook.  Maar nu nog niet of slecht gedeeltelijk in Nederland toegepast. Ik pleit ervoor om allerlei snufjes en hulpmiddelen ter beschikking van zorgvragers en hun mantelzorgers te stellen. Ik stel voor dat de Gemeente Weert koploper wordt en een proef start met het verstrekken van dit soort hulpmiddelen aan mantelzorgers.

Met name de jonge mantelzorger zal er profijt bij hebben. Veel ouderen zijn (nog) niet zo thuis in al die ‘moderne’ dingen. Voor hen moeten we begrijpelijke cursussen ontwikkelen.  Leveranciers dienen meer hulp, en dan niet op afstand, te bieden.

Daar ligt meteen het antwoord op de vraag: Heeft mantelzorg toekomst?

Hoe zou het menselijk contact, de echte menselijke emotie, liefde en begrip die een mantelzorger eigen is, in een toestel gestopt kunnen worden?

Ik geloof dat allerlei technische middelen de mantelzorger kan ontlasten, maar niet vervangen.

Alleen, wie ben ik?


 

“Mantelzorgvriendelijk” kenmerk

Het is kennelijk in, protesteren en je laten horen. Als het maar luid genoeg en lang genoeg duurt zijn de politiek en beleidsmakers bereid iets aan je vraag te doen.

Laatst was ik bij een bijeenkomst van mantelzorgers. Een deelnemer vertelde dat zij op sollicitatiegesprek was geweest. In dat gesprek had zij de vraag gesteld hoe mantelzorgvriendelijk het bedrijf is. Daar hadden ze nog niet over nagedacht en een beleid op gemaakt.

Als we allen luid de vraag zouden stellen; hoe mantelzorgvriendelijk is uw organisatie (of bedrijf), welk antwoord zouden we dan krijgen? Voor me zie ik iedereen, jong en oud, hand in hand deze vraag luidop roepen.

Laten we vandaag beginnen de vraag ‘Hoe mantelzorgvriendelijk bent u (organisatie)? ‘te stellen aan winkels, scholen, bedrijven, zorgorganisaties, overheidsinstanties enz. Laten we die overtuigen dat mantelzorgvriendelijkheid gelijk staat met duurzaamheid en dat men daar goed mee scoort bij werknemers en consumenten. We roepen een ‘challenge’ uit. Delen ons ‘logo’ uit. De ‘buitenwereld ziet dan hoe duurzaam ‘het bedrijf’ omgaat met mantelzorgers. Dat verbetert hun positie op de markt. Inkomsten stijgen. Er staat een rij mensen voor hun deur die graag bij ze willen werken.

Dat gaan we doen!

Ken je iemand of ben je iemand die in een bedrijf, organisatie, school, winkel enz. werkt of bezit, begin met de vraag te stellen.

Nemen we als doel dat er eind 2020 minimaal 40 bedrijven zijn met ‘ons kenmerk’.  De 16 bedrijven die nu al meedoen aan de voordeelkaart van Steunpunt Mantelzorg verdienen dit logo al. Het moet te halen zijn.

Laat het ons weten.

Willen we wat bereiken dan moet er nu echt actie komen.


 

“Mantelzorg Lege Nest Syndroom”

De kinderen van een vriendin van me gaan het ouderlijk huis verlaten. Ze zal ze missen. “Ik heb niets meer om voor te zorgen en krijg nu tijd zat, vreemd na al die jaren. Nu moet ik iets nieuws zoeken, maar wat? Al die tijd heb ik alleen maar gezorgd”, vertelde ze me.

Ouders kennen dat gevoel, ‘Het Lege Nest Syndroom’.  Afscheid nemen van een kind dat uit huis gaat is een emotionele gebeurtenis. Het huis dat jarenlang gonsde van drukte is nu leeg. Er is niemand meer om voor te zorgen. Sommige mensen, vooral vrouwen, worden daar depressief van. Ze worstelen met de vraag: ’Hoe kan ik mijn leven een nieuwe invulling geven’?

Ik bedenk me dat veel mantelzorgers, na jarenlange zorg, ook afscheid moeten nemen van hun mantelzorgvrager. Vaak zonder dat ze zich daarop kunnen voorbereiden, nergens vind ik daar een woord voor. Ik Googelde maar kwam telkens bij rouwadvertenties terecht.

Voor ‘Het Lege Nest Syndroom’ zijn er cursussen en behandelingen. Hoe zit dat met mantelzorgers? Zijn er cursussen ‘Mantelzorg Lege Nest Syndroom’ ter voorbereiding van het afscheid nemen van mantelzorg? Zijn er voor dit ‘syndroom’ behandelingen voor de emotionele toestand waarin een mantelzorger terecht kan komen bij het wegvallen van de mantelzorg? Zijn daar opvang of gespreksgroepen voor? Is er überhaupt iets voor de mantelzorgers die hun zorgvrager verliezen, iets in het kader van het ‘mantelzorgverlies’?

Misschien moet er een naam komen voor het gevoel waarmee een mantelzorger achterblijft na het plots stoppen van de zorg. Ik bedoel niet ’depressief’ of zo, maar een echte naam. Als er een naam is komt er zeker aandacht en behandeling.

Welke naam wordt het? Stuur de reacties en voorstellen in.

Links en downloads

Activiteiten

Verhalen uit de praktijk…

a Tekstgrootte verkleinen. a Tekstgrootte herstellen. a Tekstgrootte vergroten.